Áo: Hai cựu quan chức làm việc cho tình báo nước ngoài?

Trong vòng 1 tháng, người dân Áo bị rúng động liên tiếp sau hai phát hiện lớn đăng tải trên tờ tuần báo Profil. Theo đó, hai "đại nhân sĩ yêu nước" là Helmut Zilk (từng là Bộ trưởng Tình báo và Thị trưởng Vienna) và Otto Schulmeister (sinh năm 1916 - Tổng biên tập báo Die Presse) đều làm việc cho các cơ quan tình báo nước ngoài.


Bài trước Canada: Xét xử vụ âm mưu bán công nghệ hạt nhân cho Iran

Trung tuần tháng 3 vừa qua, tạp chí Profil của Áo dẫn tài liệu từ Cộng hòa (CH) Czech cho hay, chính ông Helmut Zilk đã cung cấp cho Cơ quan Tình báo Tiệp Khắc (StB) chi tiết về tình hình chính trị nước Áo trong khoảng thời gian từ tháng 12/1965 đến tháng 6/1968. Để đổi lại những thông tin này, StB đã trả cho ông Helmut Zilk số tiền là 40.600 USD và một bộ đèn bằng pha lê. Thời điểm đó, ông Helmut Zilk đang là phóng viên cho Đài Truyền hình Osterreichischer Rundfunk (ORF).

Tại Praha, Jiri Reichl, người phát ngôn Viện Nghiên cứu chế độ chuyên chế do Chính phủ CH Czech tài trợ cũng đã đưa ra một bản báo cáo dài 800 trang về ông Helmut Zilk mà họ lấy được từ văn phòng lưu trữ của cơ quan tình báo cũ.

Còn nhớ cách đây 11 năm, người ta cũng từng đồn thổi về mối quan hệ của ông Helmut Zilk với một số cơ quan tình báo nước ngoài. Tuy nhiên, ông này đã bác bỏ tất cả. Tháng 11-2008, những nghi ngờ về Helmut Zilk một lần nữa được khơi lại nhân cái chết của vị cựu Thị trưởng Vienna này.

Cũng có nhiều người lên tiếng phản bác những cáo buộc trên. Đương kim Thị trưởng Vienna Michael Haeupl thì cho rằng những cáo buộc này là giả dối. Dagmar Koller, người vợ thứ 3 của cố Thị trưởng Vienna thì gọi thông tin trên tờ Profil là không đáng tin. Bộ trưởng Nội vụ Maria Fekter cũng có quan điểm tương tự. Đài ORF thì dẫn bằng chứng là đoạn microfilm khẳng định ông Helmut Zilk không phải là điệp viên.

Khác với Helmut Zilk, Schulmeister chưa bao giờ được trả tiền cho việc cung cấp thông tin, và ông ta làm việc này tin rằng, nước Mỹ mới có khả năng cứu thế giới. Nhưng trong khi những tin tứcnhận định do Zilk cung cấp cho Cơ quan Tình báo CH Czech có vẻ ít quan trọng (chúng chủ yếu liên quan tới bối cảnh chính trị và truyền thông nước Áo thời bấy giờ), thì sự hợp tác giữa Schulmeister với Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) lại có những hậu quả nghiêm trọng đối với đạo đức nghề nghiệp theo tiết lộ của nhà sử học Sigfried Beer trên tờ Profil ngày 30/4/2009.

Theo Profil, vị cựu Tổng biên tập báo Die Presse đã viết nhiều bài xã luận phản ánh những lý lẽ theo chỉ thị của CIA và cắt bỏ những thông tin có khả năng gây hại cho vị thế của nước Mỹ và hối thúc các phóng viên, biên tập viên của mình tìm cách móc nối quan hệ với các nhà ngoại giao Mỹ tại Vienna. Cả hai tiết lộ trên của tờ Profil đều cho thấy một mẫu số chung về lịch sử.

Thành phố Vienna những năm 60 thực sự là nơi trao đổi thông tin, tung tin đồn thất thiệt của các lực lượng tình báo phương Tây và Đông Âu. Hơn nữa, giữa Zilk và Schulmeister còn có một điểm chung khác. Người thứ nhất đã trở thành một biểu tượng chính trị của thành phố Vienna và người thứ hai là hiện thân của đại nhân sĩ yêu nướcthần tượng trong giới truyền thông Áo thời bấy giờ (lời của Tổng thống Cộng hòa Áo, Thomas Klestil, tại lễ tang ông Schulmeister năm 2001). Tuy nhiên, cả hai thần tượng một thời của nước Áo này đã bị sứt mẻ bởi những phát hiện mới đây.

Hồ sơ dày 92 trang về cuộc đờisự nghiệp của Schulmeister trong giai đoạn 1949-1983 được sử gia Siegfried Beer bắt đầu nghiên cứu từ năm 2006 theo những quy định trong điều luật Nazi War Crimes Disclosure Act, Áo, cho phép lật lại các hồ sơ mật. Cái tên Schulmeister đã xuất hiện trong một bản danh sách những nhân vật từng liên quan tới các tội ác trong Chiến tranh thế giới thứ II.

Cũng giống như bất kỳ nhân viên tình báo nào của CIA, Schulmeister có bí danh "Grcamera". Định hướng của tờ báo Die Presse đã đáp ứng hoàn hảo những mong đợi của CIA. Thậm chí Schulmeister còn đoán trước được cả những chỉ thị của CIA. Tháng 12/1962, CIA bày tỏ lo lắng trước một bài báo, hoàn hảo về phương diện thông tin, nhưng bất lợi về thời điểm đăng tải của một phóng viên tại Washington, Schulmeister có trách nhiệm phải gạt bài này không cho đăng vào thời điểm đó.

Trước đó, thập niên 50, Mỹ đã hậu thuẫn rất nhiều cho tờ Die Presse, kể cả về mặt tài chính, khiến danh tiếng của tờ báo này nổi như cồn. Nhưng đường lối chính trị trung dung của đảng Bảo thủ (OVP) và báo Die Presse, vẫn chưa làm người Mỹ thỏa mãn, vì đây là thời điểm bắt đầu Chiến tranh lạnh. Năm 1953, Schulmeister được bổ nhiệm làm Tổng biên tập tờ Die Presse và điều này rất được lòng CIA.

Hai năm sau đó, CIA coi Schulmeister là nguồn cung cấp thông tin cấp cao và vô cùng quan trọng. Nhưng sự căng thẳng chính trị Đông - Tây đầu thập niên 70 thế kỷ XX đã khiến Schulmeister thay đổi. Tháng 2/1973, Schulmeister đột ngột quay lưng với CIA khi phát biểu với một giọng châm biếm rằng, phần xã luận của ông sẽ được thay thế bằng những mẩu tin rao vặt.

Sau tiết lộ trên của sử gia Siegfried Beer trên tờ Profil, Michael Fleischhacker, hiện là Tổng biên tập báo Die Presse, yêu cầu mọi thông tin cần được làm rõ về vụ việc này. Còn theo Horst Pirker, nhà xuất bản tờ báo này cho rằng, tất cả sự thật cần được phơi bày ngay cả khi Schulmeister đã trở thành một huyền thoại

Quốc Hùng (tổng hợp)


Bài tiếp Cây gậy của tướng De Castries