Bí mật về di hài của nữ chiến sĩ cộng sản Rosa Luxembourg

Là một lãnh tụ cách mạng Đức vào những thập niên đầu của thế kỷ XX, hơn 90 năm qua, ngôi mộ của Rosa Luxembourg nằm tại nghĩa trang Friedrichsfelde ở thủ đô Berlin là địa điểm hành hương, thăm viếng hàng năm của những nhà cách mạng lão thành và cả những nhà hoạt động cánh tả trẻ.


Bài trước Nga: Mở cửa lại Nhà Bảo tàng Không gian

Nhưng một phát hiện mới đây của ngành pháp y Đức đã cho rằng, di hài thật sự của Rosa Luxembourg không phải được chôn dưới ngôi mộ của bà từ năm 1919 mà đã được lưu giữ trong một căn hầm của Bệnh viện Charité. Báo Der Spiegel của Đức số ra ngày 29/5 vừa qua đã cho đăng tải đề tài này và liền thu hút sự quan tâm của dư luận.

Tháng 2/2008, khi tiến hành kiểm tra các nhà kho và căn hầm cũ kỹ, các nhân viên y tế của Bệnh viện Charité đã phát hiện một di hài không đầu, thiếu hai bàn tay và cả hai bàn chân, được lưu giữ trong một chiếc thùng chứa dung dịch lưu trữ tại một căn hầm của bệnh viện từ năm 1919. Phát hiện này liền được thông báo cho Giáo sư Michael Tsokos, người đứng đầu Viện Pháp y của Bệnh viện Charité.

Sau khi kiểm tra các phần của di hài mới được phát hiện bằng phương pháp chiếu tia X rồi sau đó phân tích trên máy tính. Di hài lạ có dấu hiệu bị chết đuối do bị dìm xuống nước. Kiểm tra giới tính cho biết di hài này là của một phụ nữ ở độ tuổi 40-50 vào lúc chết. Di hài mắc chứng viêm xương khớp khiến hai chân có chiều dài không đều nhau.

Sau nhiều lần phân tích và đánh giá cùng tham khảo ý kiến với các đồng nghiệp ở Viện Pháp y quốc gia, vào những ngày cuối tháng 5/2009, Giáo sư Tsokos đã thông báo cho báo Der Spiegel về việc "di hài lạ được tìm thấy dưới một căn hầm của Bệnh viện Charité vào tháng 2/2008 có thể là di hài thật của Rosa Luxembourg".

Vào thời điểm bị sát hại, Rosa Luxembourg, còn có tên gọi là Rosa Đỏ, 47 tuổi. Bà mắc chứng viêm xương khớp gây đau đớn ở phía hông trái và là nguyên nhân khiến đôi chân của bà dài ngắn khác nhau. Theo phân tích của một phòng nghiên cứuthành phố Kiel bằng phương pháp carbon-14 đã khẳng định di hài lạ được phát hiện tại Bệnh viện Charité có cùng độ tuổi với Rosa Luxembourg.

Là một trong những người sáng lập ra đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD), bà Rosa quyết định ly khai SPD khi đảng này ủng hộ chế độ quân chủ ở Đức gây nên Chiến tranh thế giới lần thứ nhất vào năm 1914. Sau khi trải qua hầu hết thời gian chiến tranh trong nhiều nhà tù, nhà cách mạng gốc Ba Lan này đã sáng lập ra đảng Cộng sản Đức (KPD) vào năm 1918 cùng Karl Liebnecht.

Tháng 11/1918, SPD tiến hành một cuộc binh biến lật đổ chế độ quân chủ Holenzollen, lên nắm quyền tại Đức sau khi chiến tranh thế giới chấm dứt. Thế nhưng, tháng 1/1919, đảng Cộng sản Đức lại tổ chức một cuộc nổi dậy thứ hai để lật đổ chính quyền do SPD thành lập. Lập tức SPD liền giáng trả bằng cách ra lệnh cho quân đội, dân binh và cảnh sát trấn áp không thương tiếc cuộc nổi dậy.

Ngày 15/1/1919, Rosa Luxembourg và Karl Liebnecht bị bắt đưa đến giam giữ tại khách sạn Eden ở thủ đô Berlin. Sau đó cả hai bị thẩm vấn và tra tấn trước khi được bí mật đưa đến công viên Tiergarten và giết chết. Trong khi xác của Liebnecht được đưa đến lưu giữ tại một nhà xác thì xác của Rosa Luxembourg bị ném xuống kênh đào Landwehr lạnh giá.

Mãi đến 5 tháng sau, khi băng tan, xác của Rosa Luxembourg mới được phát hiện. Sau khi được đưa đến Bệnh viện Charité để giảo nghiệm pháp y, xác của bà được mai táng tại nghĩa trang Friedrichsfelde bên cạnh mộ của người đồng chí Karl Liebnecht.

Khi nghiên cứu và phân tích biên bản giảo nghiệm thi hài của Rosa Luxembourg được hai chuyên viên pháp y Fritz Strassmann và Paul Fraenckel làm việc tại Bệnh viện Charité thực hiện vào năm 1919, Giáo sư Tsokos đã phát hiện một số nghi vấn.

Chẳng hạn như việc Rosa Luxembourg được xác định bị bắn chết bằng 2 viên đạn vào đầu nhưng trong biên bản giảo nghiệm ghi nhận chỉ tìm thấy một lỗ nhỏ ở đầu nằm giữa mắt trái và tai. Ghi nhận này cũng không đề cập đến việc có tìm thấy đầu đạn còn nằm trong đầu hay không?

Ngoài ra, chuyên viên pháp y Paul Fraenckel do nghi vấn về nguyên nhân gây nên cái chết của Rosa Luxembourg có ghi chú ở phần cuối biên bản giảo nghiệm pháp y rằng "nạn nhân có thể đã chết do bị một vật cứng va đập mạnh vào đầu". Có nguồn tin còn khẳng định rằng đầu, hai bàn tay và hai bàn chân của Rosa Luxembourg hiện đang được lưu giữ tại Viện Pháp y quốc gia Đức.

Có một điều quan trọng là ngôi mộ của Rosa Luxembourg tại nghĩa trang Friedrichfelde đã một lần bị phá tan hoang theo lệnh của trùm phát xít Adolf Hitler. Cả di hài được chôn bên dưới cũng bị đào bới đem đi đâu không ai biết. Vì vậy, việc khai quật ngôi mộ của Rosa Luxembourg để phân tích, đối chiếu với di hài thật là không thể nào thực hiện được.

Hiện công trình nghiên cứu của Giáo sư Tsokos đang trong giai đoạn quyết định, đó là so sánh và phân tích ADN trích từ di hài mới được phát hiện với ADN của một người cháu của Rosa Luxembourg hiện đang sinh sống tại thủ đô Warsaw của Ba Lan. Nếu kết quả phân tích trùng khớp thì đây quả là một phát hiện mang tính lịch sử

Hoàng Phú (theo Spiegel Online)


Bài tiếp Cái chết bí ẩn của tướng tình báo Algérie Smain Lamari