Buôn lậu chất liệu hạt nhân ở Georgia

Vào một đêm mùa xuân năm nay, hai người đàn ông Armenia bắt chuyến tàu qua Caucasus từ thành phố Yerevan của Armenia đến thủ đô Tbilisi của Georgia. Những chuyến tàu đêm luôn đầy ắp khách là các con buôn đi mua hàng ở vùng bờ Biển Đen của Georgia về Armenia bán kiếm những đồng lời ít ỏi. Nhưng hai người đàn ông đặc biệt này buôn bán thứ gì đó thu lợi nhuận cao hơn.


Bài trước Kế hoạch cứu nguy kinh tế Anh của cựu Thủ tướng M.Thatcher

Đó là Hrant Ohanyan 59 tuổi, nhà vật lý về hưusức khỏe kém; và Sumbat Tonoyan 63 tuổi, một doanh nhân bị sạt nghiệp vì cờ bạc. Họ đang đối mặt với cảnh tuổi già không đồng xu dính túi. Nhưng họ hy vọng chuyến đi buôn này sẽ thay đổi số phận. Hai ông già mang theo một gói hàng mà họ hy vọng sẽ giúp trở nên giàu có.

Nhưng chuyến đi của họ đến Georgia vào ngày 11/3/2010 đã gặp thất bại ngay từ lúc đầu và chiếc hộp nhỏ mà họ mang theo chính là nguyên nhân khiến cho họ vướng vòng lao lý.

Trong vòng vài giờ, những cuộc gọi báo động vang lên từ Tbilisi đến Washington và một đội cảnh sát đặc nhiệm nhanh chóng bắt giữ hai ông già đang thất thần. Sự thật là Ohanyan và Tonoyan đang vận chuyển uranium làm giàu cao (HEU) - chất liệu làm ra vũ khí hạt nhân!

Mỹ và các quốc gia đồng minh đang tiêu tốn hàng tỉ USD vòng quanh thế giới để ngăn chặn HEU rơi vào tay kẻ xấu. Trong phim ảnh, vũ khí hạt nhân bị đánh cắp bởi cả một đám người mặc đồ đen và trùm kín mặt, trang bị vũ khí hạng nặng và sẵn sàng bắn chết bất cứ ai cản đường chúng. Nhưng trong thực tế lại khác hẳn: chất liệu hạt nhân được buôn lậu trên chuyến tàu đêm Yerevan - Tbilisi chỉ với hai ông già không vũ trang và yếu ớt.

Họ đang trên đường đến thủ đô Tbilisi của Georgia để bán "mẫu hàng" quý giá cho một người đàn ông mà họ không biết gì hơn là hắn ta có lẽ là một người Hồi giáo. Người đàn ông bí ẩn đó tuyên bố đại diện cho "những người cực kỳ quan trọng" sẵn sàng trả 50.000 USD cho 1gr HEU. Nếu vụ buôn bán diễn ra êm xuôi, hai ông già sẽ được thu xếp trở về nhà gặp một người Armenia khác để lấy thêm nhiều hàng nữa. Theo khai nhận trước tòa của hai ông già, người Armenia cung cấp HEU có tên là Garik Dadayan.

Trở lại chuyện gói hàng, năm 2005, Dadayan từng bị bắt và giam giữ vì tàng trữ chất HEU, ra khỏi tù và tìm gặp lại Ohanyan vào năm 2002. Khi Tonoyan đánh bạc đến đồng tiền cuối cùng của doanh nghiệp sữa của mình, ông ta nài nỉ Ohanyan cùng nhau kiếm một ít HEU.

Dadayan khoe khoang có nhiều bạn bè ở Ural và Siberia có thể cung cấp HEU theo yêu cầukhông có giới hạn. Dadayan đề nghị một mẫu chào hàng 100gr nhưng cuối cùng chỉ giao 18gr cho Tonoyan và Ohanyan. Dadayan hứa hẹn bán xong mẫu HEU này hai ông già sẽ nhận tiếp hàng nữa.

Hai ông già giấu gói bột màu xanh xám này vào hộp thuốc lá nhét đầy những mảnh chì để đánh lừa những thiết bị cảm biến được lắp đặt dọc theo các đường biên giới của Liên Xô cũ. Những thiết bị dò tìm này được chính quyền Mỹ lắp đặt với chi phí rất cao và được coi là phòng tuyến bảo vệ thứ hai để ngăn chặn việc buôn lậu hay đánh cắp chất liệu hạt nhân ra khỏi khu vực.

Nhưng hiện nay phòng tuyến này có nguy cơ bị phá vỡ trong thời đại hạt nhân. Bởi vì bọn buôn lậu dễ dàng đi vòng theo những con đường núi hẻo lánh và HEU được che chắn cẩn thận đến mức máy móc cũng khó phát hiện.

Để phòng ngừa, Ohanayan và Tonoyan giấu gói hàng trên tàu và xuống tàu trước ở Ayrum, khu vực biên giới phía Armenia, lúc 3h sáng rồi đi taxi đến thủ đô Tbilisi của Georgia lúc 5hsáng để đón con tàu.

Hai ông già lần theo những con đường ngang ngõ tắt ở Tibilisi để chắc chắn không bị theo dõi trước khi đi đến nhà ga ở Tbilisi để gặp con tàu và lấy lại gói hàng đã giấu từ trước đó.

Nhưng hai ông già không biết rằng đường đi nước bước của họ đã bị cảnh sát theo dõi. Một đơn vị đặc nhiệm chống phổ biến hạt nhân đã theo dấu hai người từ tháng 2 năm nay, khi Tonoyan đến thành phố cảng Batumi trên bờ Biển Đen gần Thổ Nhĩ Kỳ để tìm người mua HUE. Cảnh sát đã giăng bẫy khiến 2 ông sa lưới.

Đây là lần thứ 3 trong vòng 7 năm qua, HEU bị thu giữ thành công ở Georgia. Mối quan hệ căng thẳng giữa hai quốc gia Georgia - Nga từ sau cuộc chiến tranh vào tháng 8/2008 đã khiến cho việc điều tra nguồn gốc của chất liệu hạt nhân buôn lậu không thể thực hiện được.

Archil Pavlenishvili - chỉ huy Đội điều tra chất phóng xạ, thuộc Bộ Nội vụ Georgia, người đã lên kế hoạch bắt giữ những kẻ buôn bán chất HEU - nói: "Phần lớn chất liệu hạt nhân bị đánh cắp trong khoảng giữa hay đầu thập niên 90 thế kỷ trước, khi một lượng lớn chất liệu này biến mất. Chúng được cất giấu ở đâu đó và thỉnh thoảng có người tìm kiếm những người mua mới. Chúng tôi nghĩ rằng hoạt động buôn lậu này chưa chấm dứt. Và sẽ còn thêm nhiều vụ mua bán bất hợp pháp HEU nữa".

Mỹ coi việc ngăn chặn khủng bố hạt nhân là ưu tiên hàng đầu của an ninh quốc gia. Tại Hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 4 vừa qua, Tổng thống Barack Obama đã thuyết phục 50 lãnh đạo thế giới bảo đảm an toàn cho mọi chất liệu hạt nhân trong vòng 4 năm tới.

Hàng tỉ USD được rót cho nhiệm vụ nâng cấp hệ thống an ninh tại những cơ sở hạt nhân khắp thế giới, nhất là ở Nga, nơi ước tính có khoảng 700 tấn HEU nằm rải rác trong hàng trăm cơ sở. Nhưng hiện nay người ta chưa rõ tại sao có quá nhiều HEU bị đánh cắp.

Mẫu uranium mà Sumbat Tonoyan và Hrant Ohanyan mang đi bán được cho là bị đánh cắp cách đây 7 năm. Các xét nghiệm của Mỹ xác định mẫu này đã được làm giàu đến 89,4%, nghĩa là có thể đủ được cho một đầu đạn hạt nhân. Hai ông già Armenia chỉ có 18gr nhưng người cung cấp hứa hẹn sẽ đáp ứng đầy đủ theo mọi yêu cầu!

Trước mối nguy cơ vũ khí hạt nhân đang ngày càng phổ biến bí mật, một hội nghị thượng đỉnh khác về an ninh hạt nhân sẽ diễn ra tại thủ đô Seoul của Hàn Quốc vào năm 2012

Diên San (tổng hợp)


Bài tiếp Một cựu sĩ quan cao cấp CIA bị buộc tội làm gián điệp và rửa tiền