Chiến dịch bắt cóc các nhà khoa học Đức của Anh

Người Anh đã từng có cả một chiến dịch quy mô nhằm bắt cóc và khai thác triệt để các tài sản trí tuệ của Đức - đó là tiết lộ gây chấn động bắt nguồn từ những tài liệu tuyệt mật vừa được giải mật của Anh.


Bài trước Hồ sơ gốc vụ án Diana biến mất một cách kỳ bí

Cụ thể là vào giai đoạn cuối và ngay sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ II, một đơn vị tinh nhuệ của Anh đã được hình thành với nhiệm vụ chuyên bắt cóc các nhà khoa họckỹ sư tài năng của Đức phát xít, rồi đưa họ về làm việc tại các bộ và công ty tư nhân của Anh...

Chính sách "di cư bắt buộc"

"Tháng 7/1946, giới lãnh đạo quân sự đã thông báo cho Bộ Ngoại giao Anh rằng, theo đánh giá của họ có khoảng 1.500 nhà khoa học Đức sẽ buộc phải di cư sang Anh" - đó là một phần nội dung những tài liệu mới được giải mật của Bộ Ngoại giao Anh, được tờ The Guardian trích đăng tải.

Thật ra ngay sau chiến tranh, thế giới đều biết rõ có rất nhiều nhà khoa học Đức đã chuyển sang làm việc cho Anh và Mỹ. Tuy nhiên, mọi người đều nghĩ rằng, chuyện họ quay lại cộng tác với kẻ thù cũ là vấn đề tình nguyện, hay nói đơn giản hơn là bị hấp dẫn bởi các chế độ lương bổng cao, cũng như các điều kiện sinh sống tốt.

Tuy nhiên, tất cả những tài liệu mới giải mật trên lại cho thấy, phần lớn những trường hợp này đều là "di cư bắt buộc". Mọi chuyện đều xuất phát từ tham vọng của Anh làm sao có thể nhanh chóng nắm được những bí mật quân sự của phát xít Đức vào giai đoạn cuối của chiến tranh, qua đó hỗ trợ cho mặt trận tại Thái Bình Dương, nơi chiến tranh vẫn còn đang diễn ra ác liệt.

Mặt khác, việc nhanh chóng nắm được nhiều bí mật về công nghệ sẽ giúp nền kinh tế của Anh dễ dàng có được ưu thế trước các đối thủ cạnh tranh. Mục tiêu hàng đầu của chương trình là chiếm hữu các tài sản trí tuệ của quốc gia bị chiếm đóng (cụ thể là Đức) với tư cách là chiến lợi phẩm, giảm bớt khả năng cạnh tranh của Đức đồng thời thúc đẩy khả năng kinh tế của Anh. Các chỉ thị kèm theo cũng khẳng định, nếu nhà khoa học Đức nào từ chối không tiết lộ các bí mật sản xuấtthương mại, họ sẽ bị bắt giam.

Nội dung của các tài liệu lưu trữ cho thấy, việc bắt các "bộ não của nước Đức" được tiến hành theo mệnh lệnh của Tiểu ủy ban tình báo Anh (BIOS - British Intelligence Objectives Sub-Committee), Cơ quan thu thập các thông tin kỹ thuật trong các điều kiện dã chiến (FIAT - Field Information Agency Technical).

Trong tất cả những tổ chức trên đều có sự tham gia của nhiều quan chức đại diện cao cấp của Bộ Quốc phòng, cả MI-6 và một ban đặc biệt trong Bộ Quốc phòng, chuyên đảm trách hoạt động tình báo trong lĩnh vực khoa học. Các văn phòng của cả BIOS và FIAT đều được bố trí tại một biệt thự kín đáo ở phố Baker (London).

Chính đây là nơi điều phối các hoạt động "khai thác chất xám" của nước Đức. Các điều tra viên được cử sang Đức để tìm kiếm các trang thiết bị hiện đại, gửi về Anh hoặc săn lùng các tài liệu hay bằng sáng chế khoa học.

Cộng tác viên những văn phòng này còn có nhiều chuyên gia đại diện các công ty hàng đầu của Anh như ICI và Courtaulds, các tập đoàn chuyên về đóng tàu, luyện kim hay hàng không vũ trụ... Trụ sở đầu não này là nơi quyết định những trang bị và tài liệu nào cần phải thu thập, cũng như lập danh sách các nhà khoa học và kỹ sư cần phải cưỡng bức rời khỏi Đức.

Đơn vị đặc biệt T-Force

Những thủ đoạn bắt người của Anh trong chiến dịch này gợi cho người ta nhớ tới cách hành xử của chính Cơ quan mật vụ Đức là Gestapo trước đó - thường vào đêm tối bất ngờ xuất hiện trước mặt đối tượng, không cần đưa ra bất kỳ giấy tờ cũng như lý do nào và yêu cầu đi theo.

Để đảm trách công việc bí mật này, Bộ Quốc phòng Anh đã giao cho một đơn vị đặc nhiệm gọi là T-Force. Đây là một đơn vị tinh nhuệ có khả năng cơ động cao, trang bị các vũ khí hạng nhẹ và được thành lập ngay sau khi quân Đồng minh đổ bộ vào Normandi.

Vào giai đoạn cuối chiến tranh, các đơn vị T-Force thường có nhiệm vụ đi tiên phong tìm kiếm những đối tượng được coi là có giá trị về mặt khoa học hay những tin tức tình báo, để quân Đức không có điều kiện phá hủy.

Nội dung các tài liệu cũng cho thấy, đối tượng bị bắt cóc chủ yếu là các nhà khoa học chuyên ngành chế tạo vũ khí. Trong đó, người Anh đặc biệt quan tâm đến các chuyên gia về thủy âm, các công nghệ sử dụng tia hồng ngoại, kính hiển vi điện tử, bom đạn, kính quang học và chế tạo động cơ máy bay...

London thậm chí còn rất quan tâm tìm kiếm các kỹ sư có liên quan đến các dự án vũ khí theo kiểu như "Phương pháp làm mù tạm thời bằng tia cực tím", các bí mật sản xuất loại khí độc sarin, hay các kết quả thử nghiệm sinh lý những loại vũ khí hóa học đã từng được phát xít Đức tiến hành ngay trên các tù nhân ở trại tập trung...

Chẳng hạn như Nhà máy hóa học IG Farben của Đức chỉ trong vòng 2 tháng đã có 7 nhà khoa học bị bắt cóc. Nhóm các cộng tác viên dân sự đi theo BIOS và FIAT lại quan tâm đến những lĩnh vực khác như kỹ thuật khai thác than, các kỹ thuật in hiện đại nhất của Đức, cho đến bí mật của các nhà sản xuất nước hoa hàng đầu tại đây.

Chẳng hạn như ngay từ tháng 11/1946, tuần báo New Statesman từng đăng thông tin cho biết, đã có 3 điều tra viên của BIOS (cùng với các đại diện của những công ty Pears Soap, Max Factor và Yardley) đã xuất hiện tại nhà một phụ nữ đứng tuổi – là chủ nhân của doanh nghiệp gia đình sản xuất loại nước hoa nổi tiếng "4711 eau-de-cologne" – và yêu cầu bà ta phải tiết lộ công thức pha chế. Khi bà này gần như ngất xỉu vì quá sợ hãi, nhóm này còn đe dọa sẽ gọi xe hòm tới để chở bà ta tới một bệnh viện quân đội.

Ngay sau chiến tranh, một nhóm các sĩ quannhân viên của T-Force được chọn lọc vào một bộ phận đặc biệt gọi là Ban khai thác biên chế của đối phương (Enemy Personnel Exploitation Section), có nhiệm vụ hộ tống các điều tra viên của BIOS và FIAT trong các chuyến đi điều tra, sau đó áp giải các nhà khoa học Đức về để thẩm vấn.

"Một vài nhà khoa học bị bắt cóc đã thực sự là những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực của mình, và chúng tôi đã có thể học tập được rất nhiều từ họ" – Julia Draper, một cựu nữ nhân viên của T-Force (giờ đây đã bước sang tuổi 86) kể lại.

Đến đầu năm 1947, Bộ Ngoại giao Anh không đồng tình với chính sách trưng dụng triệt để các thành tựu của nền công nghiệp Đức nên đã yêu cầu chấm dứt các công việc trên. Thế là các quan chức T-Force đã nhận được một bức điện khẩn, trong đó chỉ thị "chấm dứt tất cả những nghiên cứu về công nghiệp và kỹ thuật cho đến ngày 30/6/1947".

Tuy nhiên, người Anh sau đó đã không để cho các nhà khoa học Đức có thể tự lựa chọn công việc theo ý mình. Tháng 4 năm đó, Bộ Quốc phòng Anh đã lập một danh sách 290 nhà khoa học cần được theo dõi khẩn cấp và nếu cần áp dụng ngay các biện pháp ngăn chặn khả năng họ sang làm việc cho Liên Xô

Linh Nga (tổng hợp)


Bài tiếp Nghề thanh tra nghĩa vụ nộp thuê của các nhân vật nổi tiếng