Chiêu lừa của điệp viên "hoàng tộc"

Vào sáng ngày 10/8/1988, Michael Keen, phụ trách chi nhánh của Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) tại đảo quốc Malta, đội lốt tham tán Sứ quan Mỹ tại thủ đô Valletta, nhận được điện thoại của một người lạ mặt tự giới thiệu là Abdul Najid Giaka, một điệp viên của Cơ quan Tình báo Libye (LSO) muốn đầu thú với tình báo Mỹ...


Bài trước Venezuela: Tại sao CIA muốn mưu sát Tổng thống Hugo Chavez?

Cho rằng đây có thể là một cái bẫy do một cơ quan tình báo nước ngoài nào đó, vốn hoạt động rất nhộn nhịp tại thủ đô Valletta, giăng ra để tìm hiểu hoạt động của CIA tại Malta, nên Keen liền cúp máy...

Sau đó chẳng bao lâu, nhân vật lạ mặt tự giới thiệuđiệp viên Libye muốn đào thoát lại tiếp tục gọi điện đến Sứ quán Mỹ và khẩn khoản yêu cầu được gặp một đại diện của Sứ quán để đầu thú. Người lạ mặt còn khẳng định là điệp viên có cỡ của tình báo Libye muốn đầu thú để cung cấp một số thông tin quan trọng liên quan đến hoạt động của tình báo Libye tại Tây Âu mà chắc chắn là tình báo Mỹ muốn nắm bắt.

Tuy nhiên, phải đợi đến ngày 12/8/1988, Keen mới được Langley (trụ sở chính của CIA tại bang Virginia, Mỹ) cho phép được tiếp xúc với người lạ mặt tự xưng là điệp viên có cỡ của tình báo Libye muốn đầu thú.

Trong cuộc gặp gỡ với Michael Kent tại một nhà hàng nhỏ ở ngoại ô thủ đô Valletta, người lạ mặt tự xưng là Abdul Najid Giaka, 35 tuổi, làm việc tại Ban Tây Âu của Cơ quan Tình báo Libye (LSO). Theo lý lịch sơ bộ mà Giaka khai báo với Keen, điệp viên Libye này sinh ngày 7/3/1953 tại thủ đô Tripoli của Libye, thuộc dòng dõi hoàng tộc với nhà vua Idris bị phế truất sau cuộc đảo chính quân sự do Đại tá Muamar al-Khadafi thực hiện vào năm 1969. Năm 1974, khi đang học ngành Quan hệ quốc tế tại Đại học Quốc gia Tripoli, Giaka đã được LSO chú ýsau đó tuyển dụng.

Từ năm 1977 đến 1984, Giaka hoạt động nằm vùng tại một số quốc gia Trung Đông như Liban, Jordanie, Syrie... và Bắc Phi như Tunisie, Morocco và Ai Cập. Từ năm 1985 đến 1988, Giaka chuyển sang làm việc tại Ban Tây Âu của LSO và có thời gian hoạt động nằm vùng tại Pháp, Italia và nhất là Đức. Giaka còn tiết lộ với Keen là đã điều hành trực tiếp việc đánh bom Câu lạc bộ La Belle tại Tây Berlin vào tối ngày 5/4/1986 để giết hại lính Mỹ thường tụ tập tại đây vào mỗi tối.

Sau chiến công này Giaka được Mohammad Senussi, chỉ huy LSO tin dùng và đến đầu năm 1988 được bổ nhiệm vào chức vụ Phó ban Tây Âu của LSO. Lý do khiến Giaka muốn đào thoát và đầu thú với CIA là do bất đồng quan điểm với Senussi nhất là quá chán ngán với các hoạt động ngày càng mang tính chất khủng bố và những cuộc thanh trừng đẫm máu trong nội bộ LSO.

Bán tín, bán nghi nên Keen quyết định bí mật thẩm tra một số vụ việc liên quan đến những khai báo ban đầu của Giaka và biết rằng Giaka đang làm việc cho LSO, có quan hệ với hoàng tộc Libye trước đây. Tuy nhiên, theo lệnh từ Langley, Keen yêu cầu Giaka phải được kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối. May thay, mọi việc trở nên trôi chảy với Giaka khi vượt qua được cuộc kiểm tra này và sau đó được chấp thuận cho đầu thú. Được đưa đến Anh và sau đó đến Mỹ, vào tháng 5/1989, Giaka được hưởng quy chế tị nạn vì lý do chính trị.

Tại Mỹ, từ năm 1990, Giaka trở thành cộng tác viên của CIA sau khi được phẫu thuật chỉnh sửa một phần khuôn mặt, mang một lý lịch giả và kèm theo tên họ mới là Nasri Sadeghi, một doanh nhân. Do yêu cầu nhiệm vụ, Giaka được phái đến công tác tại một số quốc gia Trung Đông và Bắc Phi vốn là địa bàn hoạt động quen thuộc trước đây khi còn là điệp viên nằm vùng của LSO.

Tuy nhiên, mọi việc trở nên xấu đi với Giaka và cả CIA vào năm 1998 khi một điệp viên nằm vùng của LSO tại Jordanie tên Nahid Gannon do phạm sai lầm trong công tác nên bị triệu tập về lại thủ đô Tripoli để điều tra. Lo ngại sẽ bị trừng phạt nặng và có khả năng sẽ bị trừ khử nên Gannon quyết định đầu thú với chi nhánh CIA tại thủ đô Amman của Jordanie.

Sau khi bị kiểm tra gắt gao và được thẩm tra là điệp viên LSO nằm vùng tại thủ đô Amman, Gannon được đưa ngay về Langley để tiếp tục thẩm tra về trường hợp của điệp viên LSO tên là Giaka đầu thú với CIA vào năm 1988. Và những khai báo của Gannon về Giaka đã khiến các quan chức CIA phải tím mặt khi biết rằng CIA đã bị một điệp viên "dỏm" lừa trong suốt một thời gian dài.

Theo khai báo của Gannon, Giaka không có gốc gác hoàng tộc Libye và cũng chẳng có dây mơ rễ má gì với nhà vua Idris bị phế truất. Chẳng qua dưới triều đại của Vua Idris, cha của Giaka phục vụ tại bộ phận lễ tân của hoàng gia. Cha của Giaka đã nhiều lần đưa Giaka vào hoàng cung chơi, vì thế Giaka biết rất rõ về hoàng tộc và nhà vua Idris.

Giaka là một nhân viên của LSO nhưng không phải làm việc tại Ban Tây Âu hay nằm vùng tại một số quốc gia Trung Đông và Bắc Phi mà là nhân viên Ban Hậu cần của LSO chuyên sửa chữa các phương tiện vận chuyển. Trong quá trình công tác, Giaka từng bị kỷ luật nhiều lần về tội ăn cắp vặt, bài bạc và cả quấy rối phụ nữ.

Mùa hè năm 1988, Giaka bị một nữ du khách người Ai Cập tố cáohành vi sàm sỡ, vì vậy Giaka bị đình chỉ công tác và chuẩn bị nhận hình thức kỷ luật nặng vì tái phạm nhiều lần. Đây là lý do khiến Giaka bỏ trốn đến đảo quốc Malta và lạy lục xin đầu thú với CIA với những khai báo "dỏm".

Sau khi có kết quả xác minh những gì mà Gannon khai báo về Giaka là đúng sự thật, Giaka liền bị triệu hồi đến Langley để thẩm vấn và cả đối chất với Gannon. Hết đường chối cãi, Giaka thú nhận là đã tạo ra một lý lịch và cả quá trình công tác giả để lừa Michael Keen. Do ham thành tích nên Keen đã bỏ qua một số công đoạn trong khâu thẩm tra để bị lọt bẫy lừa của Giaka.

Sau khi sự thật được phơi bày, Giám đốc CIA George đã ra lệnh đình chỉ mọi hoạt động của Giaka

Văn Hòa (theo CiCentre Archives)


Bài tiếp Cuộc chiến thầm lặng của CIA ở Pakistan