Làm điệp viên cho Liên Xô chỉ vì ngưỡng mộ chế độ XHCN

Một ngày của năm 1980, Cơ quan thường trú nước ngoài của Liên Xô tại Rome, Italia, đã tiếp đón một vị khách đặc biệt. Chàng trai 20 tuổi này tự xưng với một quan chức KGB tiếp anh ta rằng anh là một quân nhân người Mỹ, nhưng anh rất muốn trở thành một công dân Liên Xô. Lý do là anh rất ngưỡng mộ chế độ XHCN của Liên Xô.


Bài trước Hai vụ mưu sát nhằm vào Tổng thống Mỹ Gerald Ford

Chàng trai phân vân, anh ta không phải là người đảm nhiệm bất kỳ công việc nào về tình báo mật, liệu Liên Xô có thể thu nạp một người như anh ta. Tuy nhiên, Liên Xô có cảm giác rằng, vị khách này không phải là một vị khách bình thường. Kinh nghiệm phục vụ của anh ta trên mẫu hạm Nimitz của quân đội Mỹ, khiến KGB có cảm tình với anh.

Vị khách trẻ tuổi này chính là Sowgel, sinh năm 1957, trong một gia đình trung lưu thuộc bang Indiana, Mỹ. Khi đến gặp ngoại giao Nga, anh ta đang là lính quay phim của Hạm đội 6 và là quay phim riêng của Tư lệnh Hạm đội 6 của Mỹ tại Italia.

Sowgel luôn có quan niệm về thế giới khác với những người Mỹ hiếu chiến. Anh cho rằng, các nước trên thế giới đều có quyền sống hòa bình trong một trật tự công bằng, chủ nghĩa tập thểưu điểm vượt xa chủ nghĩa cá nhân. Vào những năm 80, Mỹ và Liên Xô diễn ra cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân gay gắt. Hạm đội 6 nơi Sowgel đang phục vụ, đã ở vào thế chuẩn bị cho cuộc chiến tranh cấp 1.

Trên sàn tàu của mẫu hạm chất đầy vũ khí hạt nhân. Mỹ với mưu đồ bá chủ đang khiến toàn thế giới đứng trước nguy cơmùa đông hạt nhân”. Sowgel muốn làm một cái gì đó để ngăn chặn điều đáng sợ này xảy ra. Vì vậy, anh quyết định đầu quân cho Liên Xô, góp một phần công sức vào cuộc chiến chống cái ác. Với những kinh nghiệm, KGB nhận thấy ở Sowgel sự thật lòng. Hơn nữa, Sowgel đồng ý thu thập thông tin tình báo cho Liên Xô và không cần tiền thù lao.

Là người quay phim, chụp ảnh riêng của Tư lệnh Hạm đội 6 nên anh nắm rõ nhiều tin tức tình báo tuyệt mật, từ phương án huấn luyện, diễn tập, kế hoạch tác chiến hạt nhân... tất cả được anh cung cấp đầy đủ cho Moskva. Do đó, phía Liên Xô nắm rõ nhất cử nhất động của quân đội Mỹ tại Địa Trung Hải.

Đầu năm 1982, Sowgel hết hạn phục vụ tại Hạm đội 6. Sau khi trở về Mỹ, anh học chuyên tu tiếng Nga tại một trường đại học thuộc thành phố Norfolk, bang Virginia, Mỹ. Cảng Norfolk là căn cứ Bộ Tư lệnh tàu thuyền Đại Tây Dương của quân đội Mỹ. Trong thời gian học tại đây, anh xin được việc làm tại một phòng rửa ảnh của căn cứ hải quân. Tiếp đó, anh qua được các cuộc kiểm tra để được phép tham gia công việc xử lý tư liệu tình báo vệ tinh và lên danh sách mục tiêu trên lãnh thổ Liên Xô của Hải quân Mỹ.

Bản danh sách này bao gồm 15 mục tiêu trên lãnh thổ Liên Xô có khả năng bị tấn công nhất. Những thông tin quan trọng này đều tới tay KGB. Sẽ không là phóng đại nếu nói rằng, Sowgel đã có nhiều cống hiến góp phần củng cố nền quốc phòng Liên Xô, ngăn chặn cuộc chiến tranh hạt nhân giữa Mỹ và Liên Xô.

Cuộc đào thoát khỏi nước Mỹ

Tháng 5/1985, Hải quân Mỹ phát hiện một gián điệp Liên Xô cài trong nội bộ quân đội. Một cuộc tổng điều tra quy mô lớn tìm kiếm những điệp viên của Liên Xô trong nội bộ Hải quân Mỹ được triển khai. Lúc này, có người nhớ đến câu nói của một cô gái người Italia, cô ta từng nói chồng cô có quan hệ với Liên Xô. Cô gái đó chính là vợ cũ của Sowgel. Lúc đó vì người vợ này của Sowgel thỉnh thoảng có những biểu hiện bất thường nên lời nói của cô ta không được chú ý lắm. Nhưng sau này, quân đội Mỹ bắt đầu nghi ngờ Sowgel và chuyển giao hồ sơ của anh cho Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI).

Ngay lập tức, FBI tiến hành giám sát, theo dõi Sowgel hơn một năm, nhưng chẳng phát hiện ra bất kỳ đầu mối nào. Tháng 5/1986, FBI không còn đủ kiên nhẫn và đã bắt Sowgel để thẩm vấn, thậm chí tiến hành kiểm tra anh bằng máy phát hiện nói dối. Nhưng với kinh nghiệm phục vụ trong hải quân, anh đã sớm có cách để đối phó với chiếc máy đó.

Dù thoát hiểm nhưng KGB vẫn linh cảm được sớm muộn Sowgel cũng sẽ bị bắt. Họ lập tức lên phương án giải cứu Sowgel khẩn cấp. Tháng 1/1987, Sowgel được nhân viên tình báo của KGB chuyển đến Rome bằng máy bay dân vận. Sowgel qua mắt các nhân viên tình báo Mỹ bằng cách mua vé khứ hồi để họ nghĩ rằng anh đi nghỉ. Nhưng trên thực tế, anh được chuyển đến Moskva mà không một ai hay biết.

Cuộc sống hạnh phúc tại Moskva

Vừa đến Moskva, phía Liên Xô sắp xếp một cuộc họp báo cho Sowgel. Tại đây, Sowgel nói rõ nguyên nhân anh cung cấp thông tin tình báo cho Liên Xô. Điều đặc biệttrong khi nói chuyện, Sowgel sử dụng ngôi “chúng ta” để chỉ phía Xôviết và ngôi “họ” để chỉ những người luôn phá vỡ hòa bình thế giới – nước Mỹ.

Liên Xô đã không bạc đãi vị điệp viên có công lớn này. Ngày 2/10/1986, Sowgel trở thành công dân Liên Xô và đổi tên thành Mikhail Orlov. Dù không đòi hỏi sự chăm sóc đặc biệt, nhưng Chính phủ Liên Xô vẫn sắp xếp cho anh một căn nhà trong thành phố Moskva và một ngôi biệt thự tại vùng ngoại ô. Một năm sau, anh kết hôn với một giáo sư dạy tiếng Anh của Trường đại học Moskva. Hai năm sau, anh tham gia KGB và được phong hàm thiếu tá. Tại Moskva, anh thực sự cảm nhận được hạnh phúc trong chế độ XHCN. Trong nhật ký của mình, anh viết: “Tôi sống trong một xã hội lao động cần cù, mọi người đều rất hòa thuận. Tại đây, tôi thấy tinh thần mình thật thoải máithanh thản”.

Ngày 22/6/1989, trước 3 ngày khi KGB quyết định trao Huân chương Hữu nghị nhân dân cho anh, Sowgel đã đột ngột ra đi ở tuổi 32. Lễ truy điệu anh có rất nhiều sĩ quan KGB tham dự

Hoàng Hạnh (Theo Thời báo Hoàn cầu) - Theo An ninh thế giới


Bài tiếp Phần IV: Nền tảng mới của chủ nghĩa khủng bố