Lợi ích chiến lược của Mỹ tại Kirgyzstan

Kirgyzstan có một lợi ích chiến lược rất lớn đối với Washington. Không phải vì nguồn lợi năng lượng (từ lâu Kirgyzstan lệ thuộc về dầu hỏa và khí đốt vào các nước láng giềng và vẫn đang tìm nguồn đầu tư để khai thác tiềm năng quốc gia) mà là vì căn cứ quân sự của Mỹ tại Manas.


Bài trước Hàn Quốc: Ai đã đánh chìm tàu Cheonan?

Do có biên giới với Uzbekistan, Tadjikistan, nhất là với Trung Quốc (TQ) và Kazakhstan nên Kirgyzstan là một vị trí chiến lược đối với Mỹ cũng như Nga. Tại Manas gần thủ đô Bishkek, Mỹ có một căn cứ quân sự tối quan trọng cho các chiến dịch tại Afghanistan từ cuối năm 2001. Trong năm 2008 đã có 170.000 người và 5.000 tấn quân trang, quân cụ quá cảnh qua căn cứ đó.

Và từ đây đến tháng 8, sẽ có hơn 30.000 lính Mỹ đến Manas trước khi được triển khai tại Afghanistan trong khuôn khổ chiến lược mới của Tổng thống Barack Obama để tiêu diệt phe Taliban. Đây là căn cứ quân sự duy nhất của Mỹ tại Trung Á từ khi một căn cứ khác tại Uzbekistan bị đóng cửa vào cuối năm 2005. Đó là con đường tiếp tế đi qua hẻm Khyber của Pakistan, nhưng các đoàn xe của NATO đi qua con đường này thường xuyên bị tấn công.

Ngoài ra, nước láng giềng TQ cũng tìm cách gia tăng ảnh hưởng trong khu vực nhằm tiêu diệt những kẻ chống đối thuộc sắc tộc Duy Ngô Nhĩ. TQ hy vọng với sự trợ giúp về kinh tế, quân sự và chính trị, sẽ diệt trừ được các nhóm Hồi giáo cực đoan đang ngày càng lớn mạnh trong vùng.

Mỹ theo dõi rất sát sao các xung đột tại Kirgyzstan và ảnh hưởng của chúng đến hoạt động của sân bay Manas. Người đứng đầu chính phủ tạm thời tại Kirgyzstan là bà Rosa Otounbaieva cho biết sẽ tổ chức bầu cử trong 6 tháng tới, đồng thời trấn an Chính phủ Mỹ rằng hoạt động của căn cứ Manas sẽ không bị ảnh hưởng. Thật ra căn cứ đã phần nào bị đóng cửa vào ngày 7/4. Phát ngôn viên của Lầu Năm Góc cho biết rằng các chuyến bay từ Manas đã bị hạn chế, nhưng việc tiếp tế cho quân lính Mỹ không bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Năm vừa qua, Mỹ suýt mất đi căn cứ tiếp tế đó khi Quốc hội Kirgyzstan biểu quyết đóng cửa Manas. Quyết định này được đưa ra khi người Nga cảm thấy "khó chịu" vì sự hiện diện của Mỹ trong vùng ảnh hưởng của họ và hứa sẽ cho Kirgyzstan vay hơn 2 tỉ USD. Nhưng sau đó Bishkek đã đổi ý khi Mỹ tăng gần gấp 3 tiền thuê căn cứ (117 triệu USD). Và dường như Chính phủ Kirgyzstan có ý định sẽ tiếp tục tận dụng sự đối đầu Mỹ - Nga trong khi Tổng thống Obama và Tổng thống Medvedev vừa ký kết thỏa ước cắt giảm vũ khí hạt nhân START.

Trong khi đó, Thủ tướng Putin đã nói chuyện qua điện thoại với bà Rosa Otounbaieva để cam kết về sự ủng hộ của Nga. Phó tổng thống Alamzbek Atambaiev cũng bay sang Nga để yêu cầu được trợ giúp về kinh tế. Nga đã có một căn cứ quân sự tại Kirgyzstan và dự tính sẽ mở thêm một căn cứ thứ nhì tại đất nước Trung Á đó, nơi mà các rối ren chính trị dường như đang có lợi cho Nga trong khi Mỹ lại mất dần ưu thế vì đã giữ im lặng trước chính phủ ngày càng độc tài của Bakiev, với lý do là muốn duy trì sự ổn định cho đất nước

M.L. (tổng hợp)


Bài tiếp Tình báo Pakistan đã sát hại 11 kỹ sư người Pháp?