Mỹ tiến hành cuộc chiến tài chính chống Iran

Nước Mỹ đang ra sức tiến hành một cuộc chiến tranh tài chính không tuyên bố chống Iran - đây là một phần trong những nỗ lực buộc chính quyền Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân được cho là nhằm sản xuất vũ khí hạt nhân của mình. Cuộc chiến được phát động từ tòa nhà màu xám nằm cạnh Nhà Trắng ở Washington - tổng hành dinh của Bộ Tài chính Mỹ.


Bài trước Đoàn 32 Không quân Liên Xô và sự kiện "Nguy cơ tên lửa đạn đạo Cuba"

Stuart Levey - thứ trưởng về chống khủng bốtình báo tài chính của Bộ Tài chính, hiện đang phụ trách chiến dịch có 2 nhánh chính của Mỹ, giải thích: "Những gì chúng tôi đang cố gắng làm là gây khó khăn cho Iran trong việc sử dụng hệ thống tài chính toàn cầu để theo đuổi mục đích hạt nhân của họ".

Thứ nhất là những biện pháp trừng phạt tài chính chính thức đối với Iran được Liên Hiệp Quốc cho phép. Đó là cấm mọi sự giao dịch với một số nhỏ các ngân hàng Iran, công tycá nhân trực tiếp liên quan đến chương trình hạt nhân của quốc gia này hoặc ủng hộ bọn khủng bố. Nhưng cũng có yếu tố thứ hai, tiềm tàng và mạnh hơn.

Sau tháng 9/2006, các quan chức Mỹ đã công du thế giới thảo luận với ông chủ các ngân hàng và công ty. Những chuyến đi này nhằm mục đích thuyết phục các doanh nghiệp tự nguyện từ bỏ hoặc rút lại mọi giao dịch với Iran.

Stuart Levey mạnh miệng tuyên bố: "Có bằng chứng đáng kể cho thấy nền tài chính Iran đang gặp nhiều khó khăn hơn. Nhiều cơ quan tài chính lớn ngưng làm ăn với một số ngân hàng Iran".

Hiện nay các công ty Iran thường không thể thực hiện giao dịch bằng đồng USD, tiền tệ chủ yếu trong giao dịch thương mại hiện nay. Mục đích của Mỹ làm tê liệt nền kinh tế Iran để quốc gia này không còn khả năng tiếp tục phát triển chương trình hạt nhân của mình.

Nhưng liệu sức ép tài chính của Mỹ có thật là công cụ hiệu quả như lời tuyên bố của các quan chức siêu cường này? Dubai là địa điểm tốt để giải quyết vấn đề - một thiên đường Vùng Vịnh giàu có, là cửa ngõ kinh tế của Iran đối với thế giới. Một phần tư dân số Dubai là người Iran và nhiều ngành thương mại của Iran đi qua Dubai, tương tự như sự liên kết của Trung Quốc và Hồng Công vậy.

Barmak Besharaty là người Iran có hộ chiếu Mỹ. Doanh nghiệp của ông có mối quan hệ chuyên dàn xếp nợ cho các vụ giao dịch bất động sản và ông làm ăn rất khắng khít với các ngân hàng quốc tế. Besharaty nhận định: "Tôi không nói người Iran hoàn toàn không thể gom góp tiền bạc được nữa, mà chỉ là mức độ khó khăn tăng lên thôi".

Ông Besharaty đưa ra một ví dụ đặc biệt: Ngân hàng HSBS - ngân hàng lớn thứ tư thế giới, ở Dubai đang từ chối cho người Iran vay tiền, bởi vì họ làm ăn với Mỹ nhiều hơn với Iran.

Nasser Hashempore là doanh nhân ăn nên làm ra khác ở Dubai. Ông cho biết các doanh nghiệp Iran đang lo lắng về sức ép tài chính của Mỹ và họ đang tìm cách giải quyết vấn đề. Ông Hashempore nhấn mạnh, nhiều công ty Iran bị cấm giao dịch bằng đồng USD thì họ đối phó bằng cách quay sang dùng đồng euro hay đồng yen. Không những thế, nhiều công ty Iran còn mạo nhận là doanh nghiệp Dubai - như thế có nghĩa là họ vẫn có thể vay tiền từ các ngân hàng quốc tế!

Chìa khóa của sự thịnh vượng của Iran là từ lĩnh vực dầu khí. Iran là một nền kinh tế dầu mỏ, với trữ lượng dầu đứng hàng thứ nhì thế giới và lượng khí tự nhiên khổng lồ chưa được tính đến. Do đó cách chắc chắn để bóp nghẹt nền kinh tế là đánh thẳng vào nền công nghiệp dầu khí vốn dễ bị tác động.

Đối với các công ty năng lượng quốc tế, Iran là một ước muốn thèm rỏ dãi tiềm tàng. Những ông khổng lồ châu Âu - bao gồm Shell, Repson của Tây Ban Nha và Total của Pháp - làm ăn lớn với Iran. Như thế tức là họ có nguy cơ chọc giận chú Sam!

Theo nhận định của David Kirsch, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ hiện đang làm việc cho Cơ quan Tư vấn PFC Energy ở Washington, các tập đoàn dầu khí đang trong tình thế khó khăn.

Tuy nhiên, nếu một công ty năng lượng châu Âu bắt tay giao dịch làm ăn với Iran thì các công ty khác cũng sẽ noi theo để cùng nhau đối phó với Mỹ. Điều đó có nghĩa là gì?

Chiến dịch tấn công kinh tế của Bộ Tài chính Mỹ dành cho Iran; doanh nghiệp Iran ở Dubai biết tìm đường tránh né; các công ty dầu khí quốc tế đang tính toán lãi, lỗî như thế nào để biết có thể thách thức Mỹ hay không. Liệu mọi nỗ lực của Mỹ có đủ sức khiến Iran từ bỏ chương trình hạt nhân?

Di An (theo BBC)


Bài tiếp Hugh Hambleton: điệp viên xuất sắc của KGB tại NATO