Tình báo Israel đã đánh cắp 200kg uranium làm giàu tại Công ty Numec?

Tháng 8/1965, tại Công ty Vật tư và thiết bị hạt nhân NUMEC ở thành phố Apollo, bang Pennsylvania của Mỹ đã xảy ra một vụ việc nghiêm trọng: 200kg uranium được làm giàu cao, dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân, đã bị đánh cắp. Lập tức, Tổng thống Lyndon Johnson ra lệnh cho Cơ quan Tình báo trung ương (CIA) và Cục Điều tra liên bang (FBI) phối hợp với Ủy ban hạt nhân quốc gia (AEC) tiến hành điều tra vụ mất cắp nguyên liệu hạt nhân với số lượng lớn này.


Bài trước Phiến quân có thể điều khiển máy bay không người lái của Mỹ

NUMEC được thành lập vào năm 1957, là công ty duy nhất ở Mỹ được phép cung ứng nguyên liệu hạt nhân đã làm giàu cho các nhu cầu chế tạo vũ khí hạt nhân trên toàn lãnh thổ Mỹ.

Giám đốc Công ty NUMEC là Zalman Shapiro, một người Mỹ gốc Do Thái, vốn là một nhà hóa họcchuyên gia chế tạo máy. Sau khi bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ hóa học vào năm 1948, Shapiro được nhận vào làm việc tại Tập đoàn Điện và Năng lượng Westinghouse và sau đó làm việc cho Phòng Nghiên cứu hạt nhân Bettis tại thành phố Pittsburg. Shapiro là người có đóng góp lớn trong việc chế tạo chiếc tàu ngầm Nautilus, tàu ngầm đầu tiên trên thế giới chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Vào thời kỳ đó, Israel đang tìm mọi cách để có thể chế tạo vũ khí hạt nhân nhằm đối phó với sự đe dọa tấn công thôn tính lãnh thổ của các quốc gia Arập. Để đạt được mục đích này, Thủ tướng Israel David Ben Gourion đã cử hai nhân vật quan trọng là Shimmon Peres và Golda Meir (cả hai nhân vật trên sau này đều trở thành những nhà lãnh đạo cao cấp của Israel) đến Pháp để cầu cạnh việc Pháp sẽ giúp Israel chế tạo vũ khí hạt nhân.

Ngày 3/10/1957, Pháp và Israel đạt được thỏa thuận về việc Pháp sẽ giúp Israel xây dựng một lò phản ứng loại EL 24 MW và Israel chỉ sử dụng hạt nhân vào mục đích hòa bình. Lò phản ứng này được xây dựng tại thành phố Dimona và với tên gọi Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Néguev. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa Israel và Pháp bắt đầu rạn nứt khi Tổng thống mới đắc cử của Pháp là Charles de Gaulle tố cáo Israel đã không tạo điều kiện để cộng đồng quốc tế thanh tra hoạt động của lò phản ứng Dimona và phát hiện việc Israel bí mật cộng tác với Anh để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Đây là lý do khiến Pháp quyết định ngừng cung cấp urnium làm giàu cho Israel vào năm 1964. Quyết định bất ngờ này của Pháp đã khiến chương trình hạt nhân của Israel lâm vào khủng hoảng. Và đây cũng là lý do để Israel bằng mọi giá phải sở hữu cho bằng được uranium đã làm giàu để chế tạo vũ khí hạt nhân. Qua hoạt động tình báo của Mossad, Israel biết rằng Công ty NUMEC đang sở hữu một lượng lớn uranium làm giàu cao.

Ngày 11/3/1965, một phái đoàn đặc biệt của Israel gồm 4 quan chức của ngành hạt nhân có chuyến tham quan Công ty NUMEC và đã nhiều lần bí mật tiếp xúc với Giám đốc Công ty Zalman Shapiro. Theo điều tra của FBI, tất cả những nhân vật này đều là quan chức tình báo Israel trong đó có Rafi Eitan, một chỉ huy Mossad cao cấp từng chỉ huy vụ bắt cóc trùm phát xít Adolf Eichman tại Argentina đưa về Israel xét xử vào năm 1962 về tội diệt chủng.

Eitan còn là Bộ trưởng Khoa học Israel và là người được giao nhiệm vụ triển khai chương trình hạt nhân tại Israel. Tham gia phái đoàn đặc biệt của Israel còn có Avraham Hermoni, Epham Lahaw, Jerulam Kalhafi là những sĩ quan tình báo Mossad làm việc tại Sứ quán Israel ở thủ đô Washington.

Theo một kết luận điều tra được công bố vào năm 1975, tức là 10 năm sau khi xảy ra vụ mất cắp 200kg uranium đã được làm giàu tại Công ty NUMEC, bởi một Ủy ban điều tra đặc biệt của Quốc hội Mỹ có sự hợp tác của CIA, FBI, AEC do Nghị sĩ Harry Morris Udall phụ trách (còn gọi là Ủy ban Udall), vụ mất cắp có thể xảy ra với những khả năng:

- Chính Mossad đã tổ chức vụ đánh cắp 200kg uranuim. Vụ đánh cắp này xảy ra sau khi 4 quan chức tình báo cao cấp đến tham quan Công ty NUMEC. Năm 1968, Mossad từng triển khai điệp vụ Plumbat vận chuyển lậu gần 300kg uranium được làm giàu từ Đức về lại Israel. Nguyên do của vụ việc cũng xuất phát từ việc Pháp ngừng cung cấp uranium làm giàu cho Israel vào năm 1964.

- Việc mất cắp trên có sự tiếp tay của Giám đốc Công ty Zalman Shapiro. Trước khi xảy ra vụ việc, Shapiro bỗng ra lệnh chuyển nhiều thùng chứa uranium được làm giàu từ kho trung tâm đến chôn cất tại bãi thải, là nơi Công ty NUMEC xử lý rác thải hạt nhân. Mossad đã tổ chức đánh tráo các thùng chứa uranium làm giàu lẫn các thùng chứa chất thải hạt nhân rồi sau đó vận chuyển đến một địa điểm khác rồi tìm cách chuyển về Israel trót lọt.

- Chính Shapiro đã chỉ đạo việc tuồn bán lậu 200kg uranium được làm giàu cho Israel. Kết luận điều tra còn tiết lộ rằng, đã từng xảy ra nhiều vụ mất cắp uanium làm giàu tại Công ty NUMEC với nhiều nguyên nhân khác nhau.

Ngày 10/11/1975, từ kết luận điều tra của Ủy ban điều tra đặc biệt của Quốc hội Mỹ do Nghị sĩ Harry Morris Udall đứng đầu, FBI đã tiến hành bắt giữ Shapiro về tội thiếu trách nhiệm làm thất thoát một lượng lớn nguyên liệu hạt nhân trong thời gian làm Giám đốc Công ty NUMEC. Tuy nhiên, mọi cáo buộc liên quan đến việc Shapiro tuồn bán lậu nguyên liệu hạt nhân được làm giàu cho Israel và việc tình báo Israel đã tổ chức vụ đánh cắp tại Công ty NUMEC đều không được đề cập.

Có thể do Mỹ không muốn làm lớn việc mất cắp uranium được làm giàu tại Công ty NUMEC do lo ngại gây sứt mẻ cho mối quan hệ đồng minh chiến lược với Israel. Cuối cùng, Shapiro chỉ phải đóng một khoản tiền phạt lên đến 930.000 USD về việc đã để thất thoát nguyên liệu hạt nhân

V.H. (theo La Revue)


Bài tiếp FBI từng âm mưu đảo chính?