Tình báo Phần Lan đi đêm với tình báo nước ngoài

Viện Lưu trữ Quốc gia Hoa Kỳ công bố những tài liệu cho thấy, sự kiện di chuyển của Cơ quan Tình báo Phần Lan năm 1944 có rất nhiều bí mật. Trong đó, sự thật về việc lãnh đạo của cơ quan này "đi đêm" với các tổ chức tình báo khác chống lại Đức Quốc xã, Liên Xô.


Bài trước Tàu ngầm Trung Quốc và sự điều chỉnh quân đội Mỹ ở Thái Bình Dương

Cơ quan Tình báo Phần Lan có tên chính thức là Bộ Tham mưu tình báo Phần Lan (Tied). Bộ Tham mưu tình báo này bao gồm hai bộ phận chính: Phòng Tied 1 và Phòng Tied 2.

Tied 1 có nhiệm vụ phân tíchbáo cáo thông tin thu thập được, dưới quyền chỉ huy trực tiếp của Trung tá Antero Kakone. Tied 1 còn có một tiểu đoàn đặc nhiệm Erillinen Pataljidona (ErP4) do Trung tá Jussi Soivio chỉ huy. Tiểu đoàn ErP4 chuyên tổ chức các hoạt động quân sự đằng sau chiến tuyến của Liên Xô, đồng thời thu thập tin tức bằng cách can thiệp vào sóng điện thoại của Liên Xô.

Tuy vậy, Phòng Tied 2 mới là con bài chiến lược của Bộ Tham mưu tình báo Phần Lan. Người đứng đầu và cũng là người sáng lập phòng này là Đại tá Reino Hallamaa (cha đẻ của Bộ mật mã viết cơ bản). Trong thời kỳ Thế chiến II, sở chỉ huy của Tied 2 được đặt ở Mikkeli thuộc miền trung Phần Lan, đồng thời cũng là nơi đặt Tổng hành dinh của cơ quan tình báo nước này. Phòng có rất nhiều tiểu đoàn chặn sóng vô tuyến đặc biệt, với hơn 500 lính đặc nhiệm.

Năm 1941, Chính phủ Phần Lan quyết định đứng về phe Đức Quốc xã. Quyết định này có ảnh hưởng lớn tới cục diện chiến trường châu Âu khiến chính quyền Xôviết phải có những kế hoạch cụ thể nhằm ngăn chặn hậu quả. Các biện pháp can thiệp bằng ngoại giao và quân sự được thực hiện.

Chính phủ Phần Lan đã giao cho Tied phải tìm giải pháp tình thế. Kế hoạch Stella Polaris được xây dựng với nội dung cụ thể là di chuyển toàn bộ cơ quan tình báo nước này gồm 750 người sang Thụy Điển, một nước trung lập để có thể thoát được mối đe dọa từ Liên Xô.

Kế hoạch đã được sự đồng ý của Thụy Điển và được thực hiện vào ngày 21/9/1944.

Quan hệ giữa Tied và Cục Tình báo Thụy Điển

Trong cuộc họp đầu tiên tại Stockholm vào cuối tháng 9/1944, Tổng chỉ huy của Cục Tình báo viễn thông (FRA), Nguyên soái Torgil Thorrens phát biểu đại ý: Sự có mặt của Tied tại Thụy Điển được hoan nghênh, song Chính phủ Thụy Điển cảnh báo bất kỳ hoạt động nào chống Liên Xô đều bị cấm.

Thế nhưng, bất chấp tất cả, Hallamaa đã thiết lập mối quan hệ với Cục tình báo Thụy Điển. Trong một thời gian dài, Hallamaa đã nhận rất nhiều tiền do bán thông tin cho cơ quan này. Ví dụ, tháng 9/1944, Bộ trưởng Quốc phòng, tướng Carl August Ehrensvard đã trả 83.000 cuaron Thụy Điển (tương đương 21.000 USD lúc đó) cho Hallamaa vì những tài liệu mà ông này đã cung cấp.

Hay vào tháng 10/1944, 16 trong số bảng giải mã của Phần Lan đã được trao cho FRA theo một hợp đồng trao đổi tin tức. Một nghiên cứu của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) cho thấy, người Phần Lan đã giúp người Thụy Điển trong việc thu thập tin chống lại Đức Quốc xã và Liên Xô. Cũng có nhiều tài liệu cho rằng, FRA đã lợi dụng người Phần Lan để giải mã hệ thống mật mã của Đại sứ Nhật tại Stockholm.

Cuộc “đi đêm” giữa OSS và Tied

Vào thời điểm cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ 2 nổ ra, Phòng Chiến lược Hoa Kỳ (OSS - tiền thân của CIA hiện nay) được coi là cơ quan tình báo hùng hậu và giàu mạnh nhất ở Stockholm. Nhiệm vụ chính của OSS là thu thập những thông tin tình báo cần thiết về đồng minh tạm thời của Mỹ trong thời gian này là Liên Xô. Ngoài ra, cơ quan này cũng săn tìm những thông tin về Mật vụ Đức (Nazzi) từ Phần Lan (là đồng minh của Đức Quốc xã).

Ngày 29/9/1944, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, Randolph Higgs và người đứng đầu Cục SI, tiến sĩ Cole đã gặp gỡ Hallamaa để bàn bạc. Tại buổi họp, để tăng tính thuyết phục, Hallamaa đã cho phía Mỹ biết là cơ quan của ông ta đã có trong tay bảng giải mã các bức điện tín trao đổi giữa các đại sứ Mỹ ở Moskva, Stockholm, Rio de Janeiro, Cairo và Vatican với nhau.

Hallamaa còn tiết lộ rằng, Tied còn có trong tay cả hệ thống giải mã của Liên Xô và đề nghị bán bí mật này cho OSS với một giá khá đắt. Thêm nữa, Hallamaa còn trao cả những bí mật về “hướng hoạt động tác chiến của Liên Xô” và cả những ký hiệu đặc biệt của Liên Xô.

Thế nhưng, ngày 3/11/1944, Tikander bất ngờ nhận được điện của Giám đốc OSS Donavan: “Ngừng sử dụng những tài liệu có liên quan tới Liên Xô và Đức từ Tied. Lệnh này phát huy tác dụng ngay tức thời và không kèm theo lời giải thích”.

Bị OSS cắt đứt hợp đồng, Hallamaa đã quay lại Helsinki nhằm tìm kiếm đối tác mới.

Về sau này, trong hồi ký của mình, Donavan có giải thích bằng nhiều nguồn tin khác nhau mà OSS biết rằng những thông tin mà OSS nhận được từ Tied cũng được Tied trao cho các cơ quan tình báo nước khác nên nguồn tin này không còn độ mật cao và phần nào cũng không đáng tin cậy

Vũ Anh Tiến (theo National Security & Intelligence) - Theo An ninh thế giới


Bài tiếp Bí mật về chương trình vũ khí vi trùng của Mỹ